Analisten vrezen: olieprijzen kunnen fors stijgen na aanval VS en Israël op Iran Oliemarkten vrezen verstoringen in de wereldwijde aanvoer, wat tot een sterke prijsstijging kan leiden. Dat meldt Euronews. Iran is nog altijd een belangrijke olieproducent en levert het grootste deel van zijn export aan China. Vooral een mogelijke sluiting van de Straat van Hormuz, waar bijna 20 procent van de wereldwijde olie – ongeveer 20 miljoen vaten per dag – doorheen gaat, vormt een groot risico voor de olieprijzen. ‘De zeestraat is diep en breed genoeg om de grootste ruwe-olietankers ter wereld te verwerken en is een van de belangrijkste olieknelpunten ter wereld. Grote hoeveelheden olie stromen door de zeestraat en er zijn maar zeer weinig alternatieven om olie uit de regio te vervoeren als deze wordt afgesloten,’ aldus een rapport van de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA). De gezamenlijke aanval van de VS en Israël en de Iraanse vergeldingsacties vergroten de kans op verdere escalatie in de regio.

## Analyse:

Waarom een aanval op Iran de olieprijs snel kan opjagenDe kern van de marktvrees in dit bericht is niet alleen dat Iran zelf olie produceert en exporteert, maar vooral dat een militair conflict de logistieke “slagader” van de Golfregio kan raken: de Straat van Hormuz. Dat is een klassiek *chokepoint*: een smalle doorgang waar een zeer groot deel van de mondiale energiestromen doorheen moet. Zodra handelaren een serieuze kans zien op verstoring, wordt er een geopolitieke risicopremie in de olieprijs gezet—vaak al voordat er fysiek minder olie geleverd wordt.

### 1) Het Hormuz-risico is disproportioneel grootVolgens de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) ging er in 2024 gemiddeld ongeveer 20 miljoen vaten per dag door de Straat van Hormuz—ongeveer 20% van de mondiale consumptie van petroleum liquids. De EIA benadrukt daarbij dat de zeestraat “diep en breed genoeg is voor de grootste ruwe-olietankers” en dat er “zeer weinig alternatieven” zijn als de doorgang wordt afgesloten. Dat betekent: zelfs een tijdelijke verstoring kan wereldwijd prijsimpact hebben, omdat het niet simpel te omzeilen is.Belangrijk is dat “sluiting” niet per se een formele blokkade hoeft te zijn. Ook mijnen, drone-/raketdreiging, aanvallen op schepen, hogere verzekeringspremies en het wegvallen van rederijen die nog willen varen, kunnen al tot effectieve capaciteitsdaling leiden.

### 2) Iran als producent en als escalatiefactorIran blijft een relevante olieproducent en exporteert veel richting China. Als Iraanse export daalt (door schade, sancties, of blokkades), moet China elders barrels vinden. Dat verschuift stromen op de wereldmarkt en kan andere regio’s “strakker” maken, waardoor benchmarkprijzen (Brent/WTI) stijgen.Daarnaast is Iran in staat asymmetrisch te reageren: niet alleen met directe acties rond Hormuz, maar ook via druk op infrastructuur en scheepvaart in de bredere regio. De markt prijst vooral de onzekerheid in: wat is het volgende doelwit, en hoe lang houdt onrust aan?

### 3) Scenario’s: van risicopremie tot echte supply shockJe kunt de potentiële prijseffecten grofweg in drie scenario’s plaatsen:- **Beperkte escalatie (meest voorkomend in marktprijzen op korte termijn):** scheepvaart blijft doorgaan, maar risico stijgt → hogere verzekerings- en vrachtkosten, meer voorraadopbouw → olieprijs omhoog door risicopremie.- **Gedeeltelijke verstoring:** minder tankers, vertragingen, tijdelijke uitval terminals → fysieke krapte in prompt-markt → scherpere prijsstijging, vooral in nabije levermaanden.- **(Quasi-)afsluiting of langdurige onveiligheid:** een groot deel van Golfexport kan niet weg → wereldwijde supply shock → potentieel zeer sterke en snelle stijging (plus spillover naar LNG, omdat ook gasstromen door Hormuz lopen).

### 4) Waarom alternatieven beperkt helpenEr bestaan pijpleiding-omwegen (o.a. in Saudi-Arabië en de VAE), maar die hebben niet genoeg vrije capaciteit om een groot deel van de zeestraatstromen te vervangen. Daardoor blijft Hormuz een “single point of failure”. Dit is precies waarom analisten en traders bij escalatie meteen naar dat knelpunt kijken.### 5) Tweede-orde effecten: inflatie en groeiHogere olieprijzen werken door in:- **brandstofprijzen** (transport en logistiek),- **petrochemie** (kunststoffen, kunstmest),- **inflatieverwachtingen** (centrale banken kunnen langer krap blijven),- **economische groei** (hogere inputkosten drukken marges en consumptie).Daarom reageert de markt vaak heftig: het gaat niet alleen om olie, maar om een brede macro-impact.

### ConclusieDe waarschuwing dat olieprijzen “fors” kunnen stijgen is economisch logisch zolang de kans op verstoring in of rond de Straat van Hormuz toeneemt. De combinatie van (1) extreem grote volumes, (2) beperkte uitwijkmogelijkheden en (3) escalatie-onzekerheid maakt dat zelfs zonder directe blokkade de olieprijs al snel hoger kan schieten.Bron voor de Hormuz-cijfers en de “deep and wide / very few alternatives”-analyse: EIA, *Today in Energy* (16 juni 2025) over de Straat van Hormuz als kritisch olieknelpunt.